Niedostateczne zarządzanie bezpieczeństwem informacji w jednostkach samorządu terytorialnego

Dane gromadzone i przetwarzane w bazach i systemach komputerowych urzędów miast i gmin, a także w starostwach są słabo chronione. Niestety urzędnicy nie przywiązują dostatecznej wagi do tego aby zapewnić ich bezpieczeństwo. Najwyższa Izba Kontroli podkreśla, że pomimo upływu kilku lat w urzędach nie nastąpiła poprawa w tym obszarze. Rodzi to uzasadnione obawy o bezpieczeństwo danych obywateli, zwłaszcza, że coraz więcej spraw załatwianych jest drogą elektroniczną, a administracja publiczna gromadzi i przetwarza coraz więcej danych w postaci elektronicznej.

W Polsce można zaobserwować stały wzrost zainteresowanie obywateli elektroniczną formą załatwiania spraw w urzędach. Jednocześnie oczekiwania społeczne co do ułatwienia i przyspieszenia załatwienia spraw powodują, że instytucje publiczne wykorzystują je w coraz szerszym zakresie. Obywatele oczekują nie tylko usprawnień w zakresie funkcjonowania e-administracji, lecz także zapewnienia, że wszelkie dane posiadane przez administrację publiczną są właściwie zabezpieczone przed dostępem osób nieupoważnionych.

Dlatego zapewnienie bezpieczeństwa przetwarzania informacji w urzędzie staje się jednym z najistotniejszych wyzwań stojących przed administracją publiczną. Niewłaściwe zarządzanie bezpieczeństwem informacji może doprowadzić do wycieku, utraty lub sfałszowania danych posiadanych przez urząd. Możliwy jest także całkowity paraliż pracy urzędu.

Zgodnie z rozporządzeniem w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności (rozporządzenie Rady Ministrów z 12 kwietnia 2012 r. - dotyczące minimalnych wymagań dla rejestrów publicznych i wymiany informacji w postaci elektronicznej oraz minimalnych wymagań dla systemów teleinformatycznych), podmiot realizujący zadania publiczne opracowuje i ustanawia, wdraża i eksploatuje, monitoruje i przegląda oraz utrzymuje i doskonali system zarządzania bezpieczeństwem informacji zapewniający poufność, dostępność i integralność informacji. Wymagania w zakresie zapewnienia ochrony danych osobowych zostały określone w nowym unijnym rozporządzeniu RODO, które weszło w życie w dniu 25 maja 2018 roku. Tym samym przepisy dotyczące ochrony danych osobowych dla wszystkich państw członkowskich zostały ujednolicone. Celem RODO było m.in. unowocześnienie regulacji o ochronie danych osobowych, które obowiązywały od 1995 r. i w dobie szybko postępującej cyfryzacji miały coraz mniejsze zastosowanie praktyczne. Jednocześnie RODO zostało zredagowane tak, aby było zawsze aktualne niezależnie od rozwoju technologii. Ochrona danych osobowych wymaga zaprojektowania w urzędzie całego systemu tej ochrony, w tym ustanowienia procedur dla wszystkich procesów gromadzenia, przechowywania i korzystania z danych osobowych, w tym przetwarzanych w systemach informatycznych.

O tym jak ważne jest właściwe zabezpieczenie informacji gromadzonych w jednostkach samorządu terytorialnego świadczą przypadki ich utraty nagłośnione przez media w ostatnich latach.

Kontrole NIK już w 2014 r. i 2016 r. ujawniły istotne nieprawidłowości w zapewnieniu bezpieczeństwa systemów informatycznych i zgromadzonych w nich danych o obywatelach. Brak było systemowego podejścia kierowników urzędów do zarządzania bezpieczeństwem informacji oraz właściwego zabezpieczenia danych będących w posiadaniu urzędów. Pomimo upływu kilku lat nadal nie nastąpiła poprawa w tym zakresie, co rodzi obawy o bezpieczeństwo danych, zwłaszcza, że coraz więcej spraw obywateli załatwianych jest drogą elektroniczną, a administracja publiczna gromadzi i przetwarza coraz więcej danych w postaci elektronicznej. W ocenie NIK, blisko 70 proc. skontrolowanych urzędów (16 z 23 urzędów) nie radziło sobie z zapewnieniem bezpieczeństwa przetwarzania informacji, co Izba oceniła negatywnie.

Kontrolerzy NIK stwierdzili, że w ponad 60 proc. badanych urzędów brakowało systemowego podejścia do zapewnienia bezpieczeństwa informacji, gdyż opracowane w tych jednostkach regulacje dotyczyły głównie danych osobowych i nie obejmowały bezpieczeństwa innych informacji. W szczególności w urzędach tych nie ustanowiono polityk bezpieczeństwa informacji. Ponadto stwierdzono, że w prawie 3/4 kontrolowanych urzędów brak było pełnej i aktualnej informacji o posiadanych zasobach informatycznych służących do przetwarzania danych, co oznacza, że w przypadku wystąpienia poważnej awarii lub innego zdarzenia losowego (takiego jak zalanie, pożar czy kradzież), utrudnione będzie szybkie odtworzenie infrastruktury i zapewnienie ciągłości świadczenia usług dla obywateli.

Kontrola NIK wykazała, że w części urzędów nie przestrzegano obowiązujących zasad mających na celu zwiększenie bezpieczeństwa przetwarzania danych. W ponad 80 proc. skontrolowanych urzędów wystąpiły nieprawidłowości w zarządzaniu uprawnieniami użytkowników w systemach informatycznych.

W zakresie uzyskiwania dostępu do systemów informatycznych, w ponad połowie kontrolowanych urzędów (57 proc.) ustanowione zasady nie były przestrzegane, np. użytkownicy używali haseł do systemów informatycznych krótszych niż wymagane. Również w ponad połowie jednostek wykorzystywano komputery z zainstalowanym systemem operacyjnym bez wsparcia producenta. Wykorzystywanie w działalności urzędu oprogramowania nieposiadającego wsparcia producenta znacząco obniża poziom bezpieczeństwa informatycznego i zdaniem NIK należy dążyć do jak najszybszej wymiany takiego oprogramowania na nowsze, posiadające wsparcie techniczne. Stwierdzono też nieprawidłowości w zakresie tworzenia, przechowywania oraz weryfikacji kopii zapasowych danych.

Z ustaleń kontroli wynika, że w 1/3 badanych urzędów nie określono szczegółowych zasad i procedur korzystania przez pracowników z urządzeń przenośnych poza ich siedzibami, gwarantujących bezpieczną pracę przy przetwarzaniu mobilnym i pracy na odległość. Co więcej w aż 70 proc. urzędów nie szyfrowano dysków twardych komputerów przenośnych. W efekcie w razie ich utraty, rosło ryzyko nieuprawnionego dostępu do danych zgromadzonych na tych urządzeniach.

W wielu skontrolowanych urzędach miast i gmin, a także w starostwach nie dostrzegano występujących zagrożeń. W prawie połowie jednostek nie dokonywano analiz ryzyka, a w 70 proc. nie przeprowadzono obowiązkowego corocznego audytu z zakresu bezpieczeństwa informacji. Zdaniem NIK brak cyklicznych analiz ryzyka i nieprowadzenie audytów bezpieczeństwa nie pozwalał urzędnikom na identyfikację istotnych zagrożeń w zakresie bezpieczeństwa informacji, a także na ustanowienie odpowiednich zabezpieczeń ograniczających możliwość ich wystąpienia.

Ponadto kontrolerzy NIK w 1/4 urzędów stwierdzili niedostosowanie uregulowań wewnętrznych w zakresie ochrony danych osobowych do przepisów RODO. Z kolei w 1/5 urzędów osoby pełniące funkcję Inspektora Ochrony Danych wykonywały inne zadania i obowiązki, które mogły powodować konflikt interesów.

Wyniki kontroli NIK wskazują, że o ile w urzędach w większości podjęto działania w celu dostosowania do RODO, to w dalszym ciągu często nie są przestrzegane wymogi dotyczące bezpieczeństwa informacji, które wynikają z obowiązującego od 2012 roku rozporządzenia w sprawie Krajowych Ram Interoperacyjności (KRI). W opinii NIK, nie jest możliwe zapewnienie wysokiego poziomu ochrony danych osobowych bez zachowania właściwego bezpieczeństwa informacji w systemach informatycznych.

W związku z ustaleniami kontroli NIK, dotyczącymi działań jednostek samorządu terytorialnego związanych z zapewnieniem wdrożenia niektórych wymogów RODO, informacja o wynikach tej kontroli została przekazana nie tylko Ministrowi Cyfryzacji, ale także Prezesowi Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Funkcjonariusze wspólnego patrolu żandarmerii wojskowej i policji uratowali dziewięcioletnią dziewczynkę

Funkcjonariusze żandarmerii wojskowej i policji pełniący wspólną służbę patrolową ruchu drogowego na terenie powiatu sulęcińskiego otrzymali zgłoszenie o zaginionej dziewczynce, która po wcześniejszej kłótni rodzinnej wybiegła z domu, krzycząc, że odbierze sobie życie. Po przyjęciu...

Niemcy obawiają się sytuacji epidemicznej ASF w Lubuskiem

Po wykryciu nowego ogniska wirusa ASF w hodowli trzody chlewnej w Niedoradzu, Niemcy obawiają się rozprzestrzenienia choroby na ich hodowle we wschodnich landach. Pomimo zapewnień Federalnego Ministerstwa Żywności i Rolnictwa, iż epidemia z danego gospodarstwa...

Nowe zasady przekraczania granicy RP

W związku z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie sytuacji epidemicznej, od 4 maja nie będzie obowiązkowej kwarantanny po przekroczeniu granicy dla osób, których przyjazd do Polski odbywa się w ramach wykonywania czynności zawodowych, służbowych lub...

Wysokie zagrożenie pożarowe w lasach

Według danych Instytutu Badawczego Leśnictwa istnieje wysokie zagrożenie pożarowe w lasach, także lubuskich. Poniżej załączamy odnośnik do mapy zagrożenia pożarowego lasu ustalanego zgodnie z metodą IBL przez jednostki organizacyjne Lasów...

Po pięć tysięcy złotych zapłacą mężczyźni, którzy złamali kwarantannę

Pierwsze decyzje o nałożeniu kar pieniężnych w kwocie po pięć tysięcy złotych zostały wydane przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w Świebodzinie w związku z ujawnionymi przez Policję przypadkami niestosowania się...

Minister Finansów Brandenburgii proponuje Polakom pobyt w kraju związkowym

Od 27 marca br. Polacy pracujący za granicą, po jej przekroczeniu będą musieli przejść obowiązkową 14-dniową kwarantannę. W efekcie Minister Finansów Brandenburgii proponuje Polakom pracującym za Odrą, by - po...

Guzik Katyński - znak wspólnej pamięci o Tych, którzy zginęli

W związku z przypadającą 80. rocznicą zbrodni katyńskiej, Biuro Edukacji Narodowej IPN przygotowało nową edycję Guzika Katyńskiego, jako symbolu pamięci. Guzik jest przypinką, która formą i kształtem symbolizuje guziki z...

Pierwszy w Polsce sprzęt do hipotermii leczniczej w karetkach neonatologicznych w Poznaniu, Bydgoszczy i Zielonej Górze

Dzięki współpracy Generali Polska, fundacji The Human Safety Net oraz Uniwersytetu Medycznego im. Karola Marcinkowskiego w Poznaniu, ruszył pierwszy w Polsce projekt zastosowania hipotermii leczniczej w transporcie neonatologicznym. Noworodki z...

Kiedy choruje umysł…

Celem Międzynarodowego Dnia Zdrowia Psychicznego, obchodzonego 10 października jest zwiększanie świadomości społecznej, rozpowszechnianie informacji na temat zdrowia psychicznego oraz walka ze stereotypami. Chociaż najbardziej znanymi zaburzeniami psychicznymi są depresja i schizofrenia...

Mieszkaniec Świebodzina dokonał rozboju na stacji paliw w Sędzinku

Policjanci z Nowego Tomyśla zatrzymali sprawcę, który minionej nocy dokonał rozboju na stacji paliw w Sędzinku. Funkcjonariusze użyli broni, by zatrzymać uciekającego napastnika.

Gmina Skąpe. W tragicznym wypadku zginęło pięć młodych osób

Prokurator Rejonowy w Świebodzinie poinformował o tragicznym wypadku, do którego doszło we wtorek (10 grudnia br.) nad ranem w pow. świebodzińskim. Do zbiornika wodnego przy drodze pomiędzy Ciborzem, a Skąpem...

W zamian za korzyści majątkowe obiecywali osadzonym w zakładzie karnym przedterminowe zwolnienie z reszty kary

Funkcjonariusze CBA z Poznania zatrzymali trzy osoby do śledztwa dotyczącego między innymi powoływania się na wpływy w sądzie penitencjarnym oraz w jednym z podpoznańskich zakładów karnych.

Copyright © Lubuskie Miasta. Wszelkie prawa zastrzeżone.

Please publish modules in offcanvas position.